Historia

Żywa Biblioteka na świecie

  • Jak wiele społecznych inicjatyw, tak i Żywa Biblioteka powstała trochę przypadkiem, a można nawet powiedzieć „wypadkiem”. W 1993 roku przyjaciel kilku młodych ludzi z Kopenhagi został napadnięty. W reakcji na to wydarzenie, ci młodzi ludzie założyli w Kopenhadze stowarzyszenie “Stop Volden” – przeciwko przemocy, aby rozpocząć działania wśród swoich równieśników, mające na celu zapobieganie takim sytuacjom.
  • Ich lokalne akcje były niezwykle udane i w krótkim czasie zyskali bardzo liczne grono sympatyków. W 2000 roku zostali poproszeni o przygotowanie eventu, który przyciągnąłby uczestników festiwalu muzycznego w Roskilde. Wśród kilku pomysłów, które się pojawiły – padł ten, aby ludzie mogli się nawzajem wypożyczać i w ten sposób poznawać, redukując jednocześnie dystans i uprzedzenia. Pomysłodawcami metody Ż̇ywej Biblioteki byli: Tobias Rosenberg Jørgensen, Sune Bang, Asma Mouna, Dany Abergel, Philip Lipski Einstein, Christoffer Erichsen i Ronni Abergel. Po zorganizowaniu Żywej Biblioteki na Festiwalu w Roskilde metoda została przekazana przez jej głównego inicjatora - Ronniego Abergela, do Departamentu Młodzieży i Sportu przy Radzie Europy. W 2004 roku została uznana za ich oficjalną metodę edukacji o prawach człowieka i dzięki pierwszemu podręcznikowi wydanemu przez Radę Europy rozprzestrzeniła się na kilkanaście, a potem kilkadziesiąt krajów na świecie.
  • Pierwsza Żywa Biblioteka została więc zorganizowana podczas Festiwalu w Roskilde [Dania]. Wzięło w niej udział 75 Żywych Książek, m.in: Policjant, Polityk, Feministka, Grafficiarz, Kibic. Jej celem było postawienie wyzwania uczestniczącym w niej Czytelnikom/czkom, aby zmierzyli się twarzą w twarz ze stereotypami i własnymi uprzedzeniami. Dosłownie. Takie spotkanie z człowiekiem pełniącym rolę Żywej Książki miało inicjować dialog między, czasem bardzo różnymi od siebie, ludźmi i budować zrozumienie dla inności, redukując w ten sposób niechęć i nienawiść wobec tego, co obce.
  • Od pierwszej Żywej Biblioteki minęło właśnie 15 lat. Metoda ta rozprzestrzeniła się po całym świecie i jest realizowana w ponad 70 krajach. Organizacją, która czuwa nad Ż̇ywą Biblioteką i dba o jej jakość, jest Human Library Organization.

Żywa Biblioteka w Polsce

  • Ż̇ywa Biblioteka w Polsce pojawiła się w marcu 2007 w Warszawie. Zorganizowana była jako jedno z wydarzeń w ramach „Globalnej Wioski – Święta Różnorodności” przez Stowarzyszenie Lambda Warszawa. Trwała 8 godzin. Drugą Ż̇ywą Biblioteką w Polsce i pierwszą, która była zorganizowana jako samodzielny event była Ż̇ywa Biblioteka Wrocław zorganizowana w czerwcu 2007 i trwała dwa dni.
  • Po Warszawie i Wrocławiu projekt ten pojawił się także w innych miastach Polski m.in. w Krakowie, Bydgoszczy, Opolu, Białymstoku, Rzeszowie, Rudzie Śląskiej, Toruniu, Poznaniu, Grudziądzu, Głogowie, Gdańsku, Włocławku, Koszalinie, Jeleniej Górze, Radomiu, Zielonej Górze, Słupsku, Suwałkach, Łodzi, Cieszynie.
  • Do tej pory ok. 50 podmiotów w Polsce zorganizowało Żywą Bibliotekę a wydarzenia te były bardzo różnorodne: od kilkugodzinnych eventów, podczas których można wypożyczyć do 5 Żywych Książek, po kilkudniowe projekty z ponad 30 tytułami i wieloma wydarzeniami towarzyszącymi.

Sieć Żywa Biblioteka Polska

  • Aby ujednolicić zasady organizowania Żywych Bibliotek i zapewnić im jakość potrzebną projektom edukacyjnym, a także by lokalnie wspierać nowych organizatorów/rki Żywej Biblioteki, Human Library Organization zaprosiła do współpracy Stowarzyszenie Diversja – organizatora Żywej Biblioteki Wrocław, aby wdrożyć proces standaryzacji Żywej Biblioteki.
  • Stowarzyszenie Diversja – organizator Żywej Biblioteki Wrocław, zrealizowało seminarium „Budowanie sieci Żywych Bibliotek w Polsce” w dniach 11-15 czerwca 2014 roku we Wrocławiu. Seminarium, w którym wzięło udział 20 organizatorów/rek Żywej Biblioteki, służyło wymianie doświadczeń oraz dyskusji nad dylematami związanymi z metodą. Gościem specjalnym seminarium był Ronni Abergel z Human Library Organization. Wspólnie z nim, zostały wypracowane standardy i zasady organizowania Żywej Biblioteki w Polsce, w zakresie celów, organizacji, współpracy i doboru Żywych Książek, według których wszystkie Żywe Biblioteki w Polsce muszą być organizowane. Seminarium służyło również stworzeniu sieci Żywa Biblioteka Polska, która skupia organizacje, które chcą pracować metodą Żywej Biblioteki, i której celem jest wspieranie obecnych i nowych organizatorów/rek na różnych płaszczyznach. Sieć ma charakter otwarty i każdy organizator/rka Żywej Biblioteki w Polsce może do niej dołączyć. Seminarium było współfinansowane przez Europejską Fundację Młodzieży przy Radzie Europy.

Rozwój Żywej Biblioteki w Polsce

  • Od kwietnia 2015 roku, Stowarzyszenie Diversja, wraz z partnerem – Stowarzyszeniem Lambda Warszawa realizuje projekt „Rozwój Żywych Bibliotek w Polsce – przeciwdziałajmy dyskryminacji lokalnie”.
  • Projekt jest realizowany w ramach programu „Obywatele dla Demokracji” finansowanego z Funduszy EOG i zakłada następujące działania:
    1. Przeprowadzenie szkoleń „Jak zorganizować Żywą Bibliotekę?” w 4 miastach w Polsce [kwota 80% miejsc dla osób z mniejszych miejscowości]. Łącznie przeszkolonych zostanie 80 nowych organizatorów/organizatorek.
    2. Opracowanie nowej strony internetowej dla Żywa Biblioteka Polska, która będzie zbierała informacje o Żywych Bibliotekach w Polsce; będzie miała podstrony wszystkich Żywych Bibliotek w Polsce a po zalogowaniu – dostęp do narzędzi dla koordynatorów/rek, materiały wspierające i oprogramowanie do obsługi Żywej Biblioteki
    3. Mentoring dla osób, które będą uczestniczyły w szkoleniach, aby ułatwić im organizację Żywych Bibliotek w ich miejscowościach.
    4. Opracowanie materiałów wspierających, oprogramowania do obsługi Żywej Biblioteki i identyfikacji wizualnej Żywej Biblioteki w Polsce, z której bezpłatnie będzie mógł korzystać każdy organizator/organizatorka.
    5. Ogólnopolska konferencja na temat Żywej Biblioteki dla 100 osób [uczestników szkoleń i innych zainteresowanych], na którą zaprosimy Ronniego Abergela z Human Library Organization i kilku innych organizatorów/ek Żywych Bibliotek w Europie.
  • Działania zrealizowane do tej pory:
    1. Przeprowadziliśmy 4 szkolenia „Jak zorganizować Żywą Bibliotekę?” w Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu i Chełmie dla 73 uczestników/czek
    2. Stworzyliśmy oprogramowanie do obsługi Żywej Biblioteki
    3. Uruchomiliśmy stronę www.zywabibliotekapolska.pl
    4. Prowadzimy mentoring Mentoring dla osób, które będą uczestniczyły w szkoleniach, aby ułatwić im organizację Żywych Bibliotek w ich miejscowościach.
    5. Opracowaliśmy materiały wspierające i identyfikację wizualnej Żywej Biblioteki w Polsce, z której bezpłatnie może korzystać każdy organizator/organizatorka.
    6. Osoby uczestniczące w szkoleniach przeprowadziły swoje Żywe Biblioteki. Były to: Żywa Biblioteka Płock, Żywa Biblioteka Cieszyn, Żywa Biblioteka Poznań, Żywa Biblioteka Częstochowa